Jacques Cazotte'un (1719-1792) "Le Diable Amoureux" (Âşık Şeytan) adlı kısa romanı, Fransız fantastik edebiyatının kurucu eserlerinden biridir — Gotik romanın Avrupa'da yaygınlaşmasından önce yazılmış, gerçeküstü ile gerçekçi olanı iç içe geçiren öncü bir çalışmadır. Cazotte'un kendisi de dönemin illuminist/mistik çevreleriyle (bir kehanetle Fransız Devrimi'ni önceden haber verdiği efsanesiyle ünlüdür) yakından ilişkiliydi. Roman, Napoli Kralı'nın muhafızlarında yüzbaşı olan genç bir subayın, arkadaşlarıyla Kabala üzerine yaptığı gece sohbetinden sonra başına gelenleri anlatmasıyla açılır.
ÂŞIK ŞEYTAN
Yirmi beş yaşımda, Napoli Kralı'nın muhafızlarında yüzbaşıydım: aramızda arkadaşlarla oldukça hareketli bir yaşam sürüyorduk, ve genç insanlar olarak — yani kadınlar, kumar, cüzdanımız el verdiği ölçüde; ve başka bir kaynağımız kalmadığında da kışlalarımızda felsefe yapardık.
Bir akşam, küçücük bir şişe Kıbrıs şarabı ve birkaç kuru kestane etrafında her türden akıl yürütmeyle kendimizi tükettikten sonra, konuşma Kabala'ya ve Kabalacılara döndü.
İçimizden biri, bunun gerçek bir bilim olduğunu, işlemlerinin de güvenilir olduğunu iddia ediyordu; en genç dördü ise ona, bunun bir saçmalıklar yığını, saf insanları kandırmaya ve çocukları eğlendirmeye yarayan bir dolandırıcılık kaynağı olduğunu savunuyordu.
Aramızdaki en yaşlısı, aslen Flaman, dalgın bir tavırla piposunu içiyor ve tek kelime etmiyordu. Onun soğuk hâli ve dalgınlığı, bizi sersemleten bu uyumsuz gürültü patırtı arasında bana bir seyir sunuyor, ve benim için ilgi çekici olamayacak kadar düzensiz bir sohbete katılmamı engelliyordu.
Sigara içen adamın odasındaydık; gece ilerliyordu: birbirimizden ayrıldık...
Özgün metin (İngilizce)
LE DIABLE AMOUREUX
J'étais à vingt-cinq ans capitaine aux gardes du roi de Naples: nous vivions beaucoup entre camarades, et comme de jeunes gens, c'est-à-dire des femmes, du jeu, tant que la bourse pouvait y suffire; et nous philosophions dans nos quartiers quand nous n'avions plus d'autre ressource.
Un soir, après nous être épuisés en raisonnements de toute espèce autour d'un très petit flacon de vin de Chypre et de quelques marrons secs, le discours tomba sur la cabale et les cabalistes.
Un d'entre nous prétendait que c'était une science réelle, et dont les opérations étaient sûres; quatre des plus jeunes lui soutenaient que c'étaient un amas d'absurdités, une source de friponneries propres à tromper les gens crédules et à amuser les enfants.
Le plus âgé d'entre nous, Flamand d'origine, fumait sa pipe d'un air distrait, et ne disait mot. Son air froid et sa distraction me faisaient spectacle à travers ce charivari discordant qui nous étourdissait et m'empêchait de prendre part à une conversation trop peu réglée pour qu'elle eût de l'intérêt pour moi.
Nous étions dans la chambre du fumeur; la nuit s'avançait: on se sépara...
Bu metin neden önemli
Bu açılış, tüm hikâyenin fitilini ateşleyen sahneyi kurar: bir grup genç asker, biraz şarap ve kestaneyle, Kabala'nın gerçek bir bilim mi yoksa saf bir saçmalık mı olduğunu tartışır — kimileri onu ciddiye alırken kimileri 'saf insanları kandırmaya, çocukları eğlendirmeye yarayan bir yığın saçmalık' olarak küçümser. Yaşlı, sessiz bir Flaman askerin bu tartışmaya kayıtsız kalışı, hikâyenin gerçek gizemin nereden geleceğine dair ilk ipucunu verir. Bu sahne, 18. yüzyıl aydınlanma Avrupası'nda okült bilgiye karşı takınılan çift yönlü tavrı — hem alay hem merak — doğrudan yansıtır.
Eser hakkında
Fransız yazar Jacques Cazotte tarafından 1772 yılında kaleme alınan bu metin, On Sekizinci Yüzyıl Aydınlanma düşüncesinin rasyonalist eğilimleri ile aynı dönemde zemin bulan ezoterik ve mistik arayışların kesişim noktasında ortaya çıkmıştır. Cazotte, dönemin Fransız aydın çevrelerinde bilinen bir isim olmasının yanı sıra, çağının İlluminist ve okült hareketleriyle kurduğu temaslarla da tanınmaktadır. Yazar, Aydınlanma Çağı'nın katı akılcılığına karşı manevi ve doğaüstü alanın varlığını savunan bir duyarlılığı benimsemiş, Fransız İhtilali öncesindeki çalkantılı fikri atmosferde hem geleneksel inançları hem de gizli ilimlere duyulan merakı edebi bir çerçevede harmanlamıştır.
Âşık Şeytan başlıklı kısa roman, Napoli Kralı'nın muhafız alayında görev yapan genç subay Don Alvare'ın doğaüstü varlıklarla girdiği tekinsiz ve baştan çıkarıcı ilişkiyi konu edinir. Eser, fantastik edebiyatın erken bir örneği olarak gerçeklik ile yanılsama, arzu ile günah arasındaki sınırları sorgulayan ahlaki ve felsefi bir anlatı yapısına sahiptir. Romanın temel izleği, insanın merak ve kibir duygularıyla görünmeyen alemin sınırlarını zorlaması ve ardından içine düştüğü irade mücadelesidir. Cazotte, bu kurgu aracılığıyla görünür dünyanın ötesinde işleyen kozmik güçlerin mevcudiyetini ve insanın bu güçler karşısındaki kırılganlığını didaktik bir tonda işler.
Sayfamızda sunulan açılış pasajı, anlatının dramatik çatışmasını başlatan ve ana karakterin zihninde gizemli dünyaya açılacak kapıyı aralayan temel eşiği temsil eder. Okur, bu başlangıç sahnesine yaklaşırken genç askerlerin gündelik meşgaleleri ile felsefi hevesleri arasındaki tezadı ve dönemin Kabala algısını gözlemleyebilir. Metin, soyut bir okültizm tartışmasının sıradan bir kışla odasındaki yankısını aktararak, hikâyenin ilerleyen bölümlerinde somutlaşacak olan tekinsiz olaylar zincirinin psikolojik zeminini hazırlar. Bu doğrultuda pasaj, hem dönemin düşünsel iklimini anlamak hem de kurgunun merak uyandırıcı başlangıç tonunu kavramak bakımından okunabilir.
Bu eser Kabbalah Koleksiyonu'nun parçasıdır →
- Kaynak eser
- Le Diable Amoureux
- Neşir
- Basılı risale, 1772
- Konum
- s. 5-6 (açılış)
- Kalıcı arşiv
- DOI: 10.5281/zenodo.21985007 (Zenodo)
- Çeviren
- Şira Nur Uysal
- Dijital nüsha
- Gallica / Bibliothèque nationale de France
Uysal, Ş. N. (Çev.). (2026). Kabala Üzerine Bir Gece Sohbeti. Kadim Kütüphane. https://kadimkutuphane.com/cazotte-asik-seytan-kabala-tartismasi@misc{kk_cazotte_asik,
author = {Uysal, Şira Nur},
title = {{Kabala Üzerine Bir Gece Sohbeti}},
year = {2026},
publisher = {Kadim Kütüphane},
doi = {10.5281/zenodo.21985007},
url = {https://kadimkutuphane.com/cazotte-asik-seytan-kabala-tartismasi},
note = {Türkçe çeviri, özgün eser: Jacques Cazotte},
}Yeni metinlerden ilk sen haberdar ol
Tam çeviriler, PDF'ler ve yeni eklenen kaynaklar hazırlandıkça e-postana düşsün.