Athenaeus'un (M.S. yaklaşık 2.-3. yüzyıl) "Deipnosophistai" ("Bilgin Sofra Arkadaşları" ya da "Ziyafet Sofistleri") adlı eseri, kurgusal bir ziyafette bir araya gelen bilginlerin ağzından yemek, şarap, müzik, edebiyat ve gündelik yaşama dair binlerce alıntı ve anekdotu bir araya getiren devasa bir derlemedir. Eser, kendisi kaybolmuş yüzlerce antik yazarın parçalarını korumasıyla paha biçilmez bir kaynaktır. Bu bölüm, C.D. Yonge'nin 1853 çevirisinden alınmıştır.
Deipnosophistai, IV. Kitap, 49
Doğru sözlü Chrysippos'un, "Kendinde Değil de Başka Bir Şey İçin Tercih Edilmeyen Şeyler Üzerine" adlı incelemesinde anlattığı gibi, bazı insanlar para kazanma tutkusuna öylesine düşkündür ki, ölümüne yakın bir adamın bir miktar altın sikkeyi yutup öyle öldüğü bile aktarılır. Bir başkası ise bir miktar parayı bir tuniğin içine diktirip giymiş, sonra hizmetkârlarına, bedenini yakmadan ya da soymadan, o kıyafetle gömmelerini buyurmuştur.
Bu insanlar ve onlara benzeyenler, ölürken neredeyse şöyle haykırdıkları söylenebilir:
Ey altın, insanlara verilen armağanların en seçkini!
Ne sevecen bir anne bu coşkuyu bilir,
Ne evdeki çocuklar, ne de hiçbir baba,
Senin akıttığın ve sana sahip olanların tattığı bu hazzı.
Eğer Venüs'ün denizden doğduğundaki yüzü senin gibiyse,
Onun on binlerce âşığı olmasına şaşmamalı.
O çağın insanları arasında paraya karşı öylesine büyük bir açlık vardı ki, bu konuda Anakharsis'e, birisi Yunanlıların parayı ne için kullandığını sorduğunda, "Saymak için," diye yanıtlamıştı. Diyojen ise, Devlet Üzerine adlı incelemesinde, kemik parçalarının para olarak kabul edilmesini öngören bir yasa önermişti; Euripides de yerinde bir sözle şöyle demişti: "Zenginlikten söz etme; kötü bir adamın eline kolayca geçen o tanrıya ben tapmam."
Yunanlıların parayı ne için kullandığı sorulduğunda, Anakharsis: \"Saymak için,\" diye yanıtladı.
Bu sayfa şimdilik bir önizlemedir. Eserin tam çevirisi yayımlandığında haberdar olmak isterseniz, bültene katılabilirsiniz ↓
Özgün metin (İngilizce)
THE DEIPNOSOPHISTS, BOOK IV, 49.
As the honest Chrysippus describes, in his treatise On those things which are not eligible for their own sakes: "Some men apply themselves with such eagerness to the pursuit of money, that it is even related, that a man once, when near his end, swallowed a number of pieces of gold, and so died. Another person sewed a quantity of money into a tunic, and put it on, and then ordered his servants to bury him in that dress, neither burning his body, nor stripping it and laying it out."
For these men and all like them may almost be said, as they die, to cry out --
Oh gold, the choicest of all gifts to men! For no fond mother does such raptures know, Nor children in the house, nor any father, Such as do flow from you, and are enjoy'd By those who own you. If like yours the face Of Venus, when she rose up from the sea, No wonder that she has ten thousand lovers.
Such great thirst for money was there among the men of that time, concerning which Anacharsis, when some one asked him what the Greeks used money for, said, To count with. But Diogenes, in his treatise on Polity, proposed to establish a law that bits of bone should be taken as coins; and well too has Euripides said -- Speak not of wealth; that god I worship not, Who comes with ease into a bad man's power.
Bu metin neden önemli
Bu pasaj, Athenaeus'un derleme yönteminin tipik bir örneğidir: Stoa filozofu Chrysippos'tan aktarılan iki çarpıcı açgözlülük öyküsü -- ölüm döşeğinde altın sikkeleri yutan bir adam ve parasını bir tunik içine diktirip o kıyafetle gömülmeyi vasiyet eden bir başkası -- ile başlar, altına övgü düzen alaycı bir şiir parçasıyla devam eder ve son olarak İskit bilgesi Anakharsis'e atfedilen ünlü bir nükteye varır: Yunanlıların parayı ne için kullandığı sorulduğunda, "saymak için" yanıtını verir. Bu kısa ama yoğun pasaj, antik ahlak felsefesinin zenginlik eleştirisini vecize gücünde bir araya toplar.
Yeni metinlerden ilk sen haberdar ol
Tam çeviriler, PDF'ler ve yeni eklenen kaynaklar hazırlandıkça e-postana düşsün.
Bu eser Gizli Cemiyetler Koleksiyonu'nun parçasıdır →
- Kaynak eser
- The Deipnosophists, or, Banquet of the Learned (C.D. Yonge çevirisi, 1853 basım)
- Neşir
- M.S. yaklaşık 3. yy (yazım) / 1853 (C.D. Yonge çevirisi)
- Konum
- IV. Kitap, 49. Bölüm, s.256
- Çeviren
- Şira Nur Uysal
- Dijital nüsha
- Archive.org
Uysal, Ş. N. (Çev.). (2026). Para, Saymak İçindir: Bilge Anakharsis'in Altına Verdiği Yanıt. Kadim Kütüphane. https://kadimkutuphane.com/athenaeus-anakharsis-altin-acgozluluk-deipnosophistai