Onuncu yüzyılın büyük sûfî üstadı Ebû Nasr es-Serrâc, Kitâbü'l-Luma' (Parıltılar Kitabı) adlı eserinde tasavvufun İslâm'ın kalbinden doğduğunu, dış hukukun ötesinde bir iç idrak yolu olduğunu savunur. Aşağıdaki pasajda müellif, âlimlerle sûfîler arasındaki farkı ortaya koyar: fakih âyetin lafzını bilir, sûfî ise onu yaşar. Buradaki mesele bir bilgi çokluğu değil, bilme biçiminin kendisidir; kitabî tasdik ile doğrudan tecrübenin verdiği yakîn arasındaki farktır.
Âlimler ve fakihler, bu âyetlerin ve hadislerin doğruluğunu, onları yakından incelemeden ve en derin manalarını çıkarmadan tasdik ederler. Sûfîler ise sözü edilen o hasletleri ve duyguları bizzat gerçekleştirirler; öyle ki bu hâllerin her biri, içinde çeşitli mertebelere erişen özel bir zümre ile temsil olunur.
Sûfîler ayrıca nefis marifetiyle temayüz ederler. Zira kendi içlerini yoklarlar ki herhangi bir riya izini, gizli bir şehveti ve saklı bir şirki fark edip bu kötülüklerden kurtulsunlar ve Allah'a sığınsınlar. Nihayet onlar, Kur'ân'dan ve hadislerden, fakihlerin ve âlimlerin idrakine güç yetiremeyeceği ledünnî ilimler istihraç etmişlerdir.
Sûfîler, sair âlimlerden şununla ayrılırlar: bu ince ve derin meselelerle boğuşur, onları çözer ve bizzat müşahede etmenin verdiği yakîn ile bunlardan söz ederler. Tasavvufun tamamı Kur'ân'da ve Peygamber'in hadislerinde mevcuttur; bu, âlimlerin dahi tetkik ettiklerinde inkâr edemeyecekleri bir hakikattir.
Tasavvufun tamamı Kur'ân'da ve Peygamber'in hadislerinde mevcuttur.
Özgün metin (İngilizce)
Bu metin neden önemli
Bu metin neden önemli: Kitâbü'l-Luma', erken dönem tasavvufunun elimize ulaşan en eski ve en kapsamlı sistematik el kitaplarından biridir; hâller (ahvâl), makamlar (makāmât) ve sûfî ıstılahının kayda geçirildiği temel bir kaynaktır. Es-Serrâc, tasavvufu şer'î İslâm'ın karşısına değil, onun içindeki bir derinlik olarak konumlandırır. Bu pasaj, mistik teolojinin özünü tek bir ayrımda toplar: bilgi ile idrak, tasdik ile yakîn, lafız ile hâl. R. A. Nicholson'ın 1914 tarihli Gibb Anma Serisi neşri, eseri modern akademik dünyaya tanıtan klasik edisyondur.
Yeni metinlerden ilk sen haberdar ol
Tam çeviriler, PDF'ler ve yeni eklenen kaynaklar hazırlandıkça e-postana düşsün.
- Kaynak eser
- Kitab al-Luma fi'l-Tasawwuf (The Book of Flashes), ed. Reynold A. Nicholson, "E. J. W. Gibb Memorial" Series, Vol. XXII (Leiden: Brill / London: Luzac, 1914)
- Neşir
- R. A. Nicholson edisyonu, İngilizce muhtevâ hulâsası (abstract of contents), Bölüm VI-VII
- Konum
- Nicholson'ın İngilizce muhtevâ hulâsası, s. 5 (neşir sayfası 73)
- Çeviren
- Şira Nur Uysal
- Dijital nüsha
- Source Library
