Robert Turner'ın 1655'te İngilizceye çevirip yayımladığı bu derleme, Cornelius Agrippa'ya atfedilen "Dördüncü Kitap"ı, Peter de Abano'nun geomansi üzerine "Sihirli Unsurlar"ını, ruhların doğası üzerine bir risaleyi ve ünlü "Arbatel of Magick"i bir araya getirir. Bu önsöz, büyünün üç türünü sınıflandırır ve üçüncü türü — Doğa'nın gizli erdemlerini insan kullanımına açan "doğal büyü"yü — Hermes Trismegistus, Zerdüşt ve Albertus Magnus gibi isimlerle ilişkilendirir.
...lardan, sonra Fenikelilerden, en sonunda da Mısırlı Rahiplerden Astroloji ve İlahî bilgiyi öğrendiler.
Hiç kuşkusuz, Hermes Trismegistus — o ilahi Büyücü ve Filozof, kimilerine göre Nuh'tan çok önce yaşamış — Büyü ve Astroloji çalışmasıyla Yaratıcı hakkında büyük bir İlahî bilgiye ulaşmıştır; bugün elimizde bulunan Yazıları da buna tanıklık eder.
Büyü'nün üçüncü türü, Doğa'nın bütün Felsefesini içerir; bu, en derin erdemleri ışığa çıkarır, ve onları Doğa'nın gizli bağrından insan kullanımına çeker: Virtutes in centro centri latentes — Merkezin merkezinde gizlenmiş erdemler, Kimyagerlerin deyimiyle: bu türden olanlar arasında Albertus, Arnoldus de Villa Nova, Raymond, Bacon ve başkaları sayılabilir.
Bu kişilerin icra ettiği Büyü, şöyle tanımlanır: Magia est connexio a viro sapiente agentium per naturam cum patientibus, sibi congruenter respondentibus, ut inde opera prodeant, non sine eorum admiratione qui causam ignorant. Büyü, doğal etkenler ile edilgenler arasındaki, birbirine uygun biçimde karşılık veren bağlantının, bilge bir kişi tarafından işlenmesidir — öyle ki bundan, nedenini bilmeyenler için harika görünen sonuçlar doğar.
Bütün bunlarda Zerdüşt de derinlemesine bilgiliydi, özellikle birincisinde ve en yücesinde: çünkü Kehanetlerinde Tanrı'yı ilk ve en yüce olarak kabul eder; Teslis'e inanır, ama bunu hiçbir doğal bilgiyle araştırmaya kalkışmaz; Meleklerden ve Cennet'ten söz eder; ruhun ölümsüzlüğünü onaylar; Doğruluk, İnan, Umut ve Sevgi öğretir, Magi'lerin perhizinden ve sadakasından bahseder.
Özgün metin (İngilizce)
...ans, then the Phoenicians, lastly the Egyptian Priests, Astrologie and Divine knowledge.
Without doubt, Hermes Trismegistus, that divine Magician and Philosopher, who (as some say) lived long before Noah, attained to much Divine knowledg of the Creator through the studie of Magick and Astrologie; as his Writings, to this day extant among us, testifie.
The third kinde of Magick containeth the whole Philosophy of Nature; which bringeth to light the inmost vertues, and extracteth them out of Natures hidden bosome to humane use: Virtutes in centro centri latentes; Vertues hidden in the centre of the Centre, according to the Chymists: of this sort were Albertus, Arnoldus de villa nova, Raymond, Bacon, and others, &c.
The Magick these men profess'd, is thus defined: Magia est connexio a viro sapiente agentium per naturam cum patientibus, sibi congruenter respondentibus, ut inde opera prodeant, non sine eorum admiratione qui causam ignorant. Magick is the connexion of natural agents and patients, answerable each to other, wrought by a wise man, to the bringing forth of such effects as are wonderful to those that know not their causes.
In all these, Zoroaster was well learned, especially in the first and the highest: for in his Oracles he confesseth God to be the first and the highest; he believeth of the Trinity, which he would not investigate by any natural knowledge: he speaketh of Angels, and of Paradise; approveth the immortality of the soul; teacheth Truth, Faith, Hope, and Love, discoursing of the abstinence and charity of the Magi.
Bu metin neden önemli
Bu pasaj, 17. yüzyıl İngiliz okült düşüncesinin büyüyü nasıl tanımladığını doğrudan gösterir: 'Magick is the connexion of natural agents and patients, answerable each to other, wrought by a wise man, to the bringing forth of such effects as are wonderful to those that know not their causes' — yani büyü, doğal etkenler arasındaki bağlantıları bir bilgenin ustaca kullanması, ve bunun yalnızca nedenini bilmeyenlere 'harika' görünmesidir. Bu tanım, dönemin büyüyü doğaüstü değil doğal ama gizli bir bilgi biçimi olarak konumlandırma çabasını özetler; Zerdüşt'ün Teslis'i, melekleri ve ruhun ölümsüzlüğünü öğrettiği iddiası da, farklı geleneklerin ortak bir hakikate işaret ettiği düşüncesini pekiştirir.
Eser hakkında
Onyedinci yüzyıl ortası İngiltere’si, Rönesans dönemi okült felsefesinin ve hermetik metinlerin yeniden dolaşıma girdiği, doğa araştırmaları ile ezoterik geleneklerin iç içe geçtiği bir fikrî ortama sahne olmuştur. Robert Turner tarafından 1655 yılında Londra’da İngilizceye kazandırılan bu külliyat, Rönesans düşünürü Heinrich Cornelius Agrippa’ya atfedilen metinler etrafında şekillenir. Turner, erken modern dönem İngiliz okuruna kıta Avrupası’nın büyü, astroloji ve teurji mirasını aktarmayı amaçlayan çevirmenler çevresine mensuptur. Dönemin çalkantılı entelektüel atmosferinde bu tür neşirler, kadim bilgelik arayışını Hristiyan teolojisi ve doğa felsefesiyle uzlaştırma gayretinin tipik birer örneğini teşkil eder.
Bahse konu derleme, Agrippa’nın adıyla anılan Dördüncü Kitap’ın yanı sıra Peter de Abano’nun geomansi üzerine kaleme aldığı metinleri, ruhlar hiyerarşisine dair risaleleri ve Arbatel geleneğini bir araya getiren çok katmanlı bir yapıya sahiptir. Kitabın bütünü, teorik okült ilkeler ile pratik büyü uygulamalarını sistematik bir çerçevede sunar. Eserin ana omurgası, evrenin görünmeyen güçlerini meşru bir bilgi sahası olarak tarif etmeye dayanır. Bu bağlamda metin, büyü pratiklerini şeytani ya da karanlık sapmalardan ayırarak, evrensel sempati ve doğal güçlerin yönetimi esasına dayanan kadim bir felsefi disiplin olarak temellendirir.
Sayfamızda yer alan pasaj, eserin giriş kısmında büyünün mahiyetini ve meşruiyetini tartışan teorik bölümden alınmıştır. Metin, Doğu’dan Mısır’a uzanan bilgi aktarımını, Hermes Trismegistus ve Zerdüşt gibi kurucu figürler ile Albertus Magnus ve Roger Bacon gibi Orta Çağ düşünürlerinin mirasıyla bağlar. Okur bu pasajı incelerken, yazarın büyüyü doğanın gizli yasalarını idrak eden bir bilgenin zanaatı olarak konumlandırma stratejisine odaklanmalıdır. Metin, doğadaki etken ve edilgen unsurların işleyişini kavrayamayan kitlelerin hayretini bir cehalet göstergesi olarak sunarken, modern okura dönemin bilgi, doğa ve mucize algısının sınırlarını anlama imkânı verir.
Bu eser Büyü ve Okült Koleksiyonu'nun parçasıdır →
- Kaynak eser
- Henry Cornelius Agrippa his Fourth Book of Occult Philosophy (Londra, 1655)
- Neşir
- 1655 İngilizce basımı
- Konum
- s. 14 (Önsöz)
- Kalıcı arşiv
- DOI: 10.5281/zenodo.21984934 (Zenodo)
- Çeviren
- Şira Nur Uysal
- Dijital nüsha
- Wellcome Collection
Uysal, Ş. N. (Çev.). (2026). Sebebini Bilmeyenler İçin Harika Olan Şey. Kadim Kütüphane. https://kadimkutuphane.com/agrippa-buyunun-tanimi-hermes-zerdust@misc{kk_agrippa_buyunun,
author = {Uysal, Şira Nur},
title = {{Sebebini Bilmeyenler İçin Harika Olan Şey}},
year = {2026},
publisher = {Kadim Kütüphane},
doi = {10.5281/zenodo.21984934},
url = {https://kadimkutuphane.com/agrippa-buyunun-tanimi-hermes-zerdust},
note = {Türkçe çeviri, özgün eser: Henry Cornelius Agrippa (atfedilen) / çev. Robert Turner},
}Yeni metinlerden ilk sen haberdar ol
Tam çeviriler, PDF'ler ve yeni eklenen kaynaklar hazırlandıkça e-postana düşsün.
