Resimli Tarot Anahtarı: Sahte Tarih ve Gizli Gelenek

Şairin patolojisi 'dindar olmayan gökbilimci delidir' der; sıradan insanın patolojisi ise dehanın delilik olduğunu söyler; bu iki uç arasında, sayısız benzer aşırılığı temsil eden bir alanda, hükümran akıl bir hakem rolü üstlenip elinden geleni yapar. Okült adanmışlığın bir patolojisi olduğunu sanmıyorum, ama taşkınlıklarına kimsenin itirazı yoktur ve bu konuda hakemlik yapmak, nankör olduğu kadar da güçtür. Okültizm mistik yetiyle aynı şey değildir; sıradan hayatın iş becerisiyle de, kendi alanının kanıt ölçütleriyle de nadiren uyum içinde çalışır.

Ama tarihe okültizmin merceğinden bakıldığında görülen manzara, kural olarak öğretici değildir, mantıksal anlayışa açtığı yaraları iyileştirecek pek az avuntu sunar. Tarot, sembolizmin daha yüksek yasasına göre ele alındığında, aptallık bulutları arasında sabrını yitirmemek için neredeyse Gül Haçlı Kardeşliği'nin bir Frater Sapiens dominabitur astris'i olmak gerekir. Gerçek Tarot sembolizmdir; başka hiçbir dil konuşmaz, başka hiçbir işaret sunmaz. Amblemlerinin içsel anlamı verildiğinde, bunlar sonsuz birleşimlere elverişli, her birleşimde gerçek anlam veren bir tür alfabeye dönüşür. En yüksek düzlemde, keyfî olmayan ve sonradan uydurulmamış bir biçimde Gizemlere açılan bir anahtar sunar. Ama şimdiye dek yayımlanmış her eserde tarota dair yanlış sembolik öyküler anlatılmış, yanlış bir tarih verilmiştir.

Bazı yazarlar, en azından anlamlar söz konusu olduğunda, bunun kaçınılmaz olduğunu ima etmiştir: çünkü anlamları bilenler pek azdır, bu azınlık da bilgiyi yemin altında aktarım yoluyla edinmiştir ve emanetlerine ihanet edemezler. Bu öne sürüş yüzeyde fantastiktir, çünkü falcılığın, l'art de tirer les cartes'ın belirli bir yorumunun Doktrin'in Oğulları'na saklı tutulması önerisinde tuhaf bir bathos vardır. Yine de şu bir gerçektir: Tarot üzerine bir Gizli Gelenek gerçekten vardır ve Gizemlerin küçük bir arkanumunun bir gün borazanlarla kamuya açıklanma olasılığı her zaman bulunduğundan, bu konuda meraklı olanları önceden uyarmak yerinde olur: Herhangi bir ifşa, sembolizm bakımından yerin, denizin ve göğün yıldızlarının ancak üçte birini içerecektir. Bunun basit nedeni, ne kök malzemede ne de gelişiminde şimdiye dek yazıya geçirilenden daha fazlasının bulunmamasıdır; sözde bir perde kaldırma girişiminden sonra bile söylenecek çok şey kalacaktır.

Elinizdeki eser, özellikle de kartların düzeltilmiş bir takımını tanıtmak ve dış çevrelerde mümkün olduğunca çıplak hakikati söylemek amacıyla tasarlanmıştır. Büyük simgelerin sırasına gelince, onların nihai ve en yüksek anlamı, resmin ya da hiyeroglifin ortak dilinden daha derinde yatar; bunu ancak Gizli Gelenek'ten bir pay almış olanlar anlayacaktır. Büyük Trump Kartları'na burada yüklenen sözel anlamlar ise, geçmişteki atıfların aptallıklarını ve sahtekârlıklarını bir kenara bırakmak, sezgi yetisine sahip olanları doğru yola sokmak ve elimden geldiğince, en azından gittikleri kadarıyla hakikat olmalarını sağlamak için tasarlanmıştır. Belli çekincelerimi itiraf etmek zorunda kalmam birçok bakımdan üzücüdür, ama ortada bir onur meselesi vardır.

Zamanla göreceğiz ki tarot kartlarının tarihi büyük ölçüde olumsuz bir niteliktedir; hayaller ve temelsiz spekülasyonlar kesinlik diliyle sunulmaktan arındırıldığında, on dördüncü yüzyıldan önceye giden hiçbir tarih yoktur aslında. Kartların Mısır'da, Hindistan'da ya da Çin'de doğduğuna dair aldanma ve kendini aldatma, ilk yorumcuların ağzına yalancı bir ruh koymuş, sonraki okült yazarlar da araştırmanın gerçek sorunlarına hiç uyanmamış bir zihnin iyi niyetiyle, o ilk sahte tanıklığı yeniden üretmekten öteye geçmemiştir. Öyle ki, bugüne dek yapılan bütün açıklamalar çok dar bir alanda çalışmış, buluş yetisine kıyasla pek az şey borçlu kalmıştır.

Tarot kartları ilk kez resmî bir açıklamaya konu olduğunda, eskiçağ bilgini Court de Gébelin en önemli amblemlerinden bazılarını yeniden üretmiş ve kullandığı külliyat, kazınmış levhaları aracılığıyla sonradan yayımlanan birçok destenin başvuru temeli olmuştur. Bu figürler oldukça ilkeldir ve bu yönüyle Etteilla'nın kartlarından, Marsilya Tarotu'ndan ve Fransa'da hâlâ kullanılan öteki destelerden ayrılır. Bu konularda iyi bir yargıç sayılmam, ama Büyük Trump'ların her birinin filigran amacına da hizmet edebileceği, aktardığım örneklerle ve Kupalar Ası'nın son derece dikkat çekici bir örneğiyle gösterilmiştir.

Bu metin neden önemli

Tarot literatüründe eşine az rastlanır bir dürüstlük anıdır: destenin en çok satan ve en etkili modern yorumcusu, kendi geleneğinin mistik kökenlerine dair en yaygın efsaneleri (Mısır, Hindistan, Çingene kökeni) açıkça yalanlar. Kütüphanedeki Court de Gébelin sayfasının anlattığı efsanenin doğduğu anla, burada o efsaneyi çürüten sesi yan yana okumak, tarotun 'hayal edilen' ve 'belgelenen' tarihi arasındaki farkı görmek için birebirdir.