Johannes Scotus Eriugena

Johannes Scotus Eriugena, 9. yüzyılda yaşamış İrlandalı bir bilgindir. “Eriugena” adı İrlanda doğumlu anlamına gelir. 840'lı yıllarda Batı Frank kralı Kel Karl'ın sarayına geldi ve burada öğretmen olarak çalıştı. Dönemin Latin Batısında pek az kişinin bildiği Yunancaya hâkimdi. Ölüm tarihi ve yeri kesin olarak bilinmemektedir.

Eriugena, kralın isteği üzerine Dionysios Areopagites'e atfedilen eserleri Latinceye çevirdi. İtirafçı Maksimos ve Nyssalı Gregorios'tan da çeviriler yaptı. Başyapıtı olan Periphyseon ya da Doğanın Bölünmesi Üzerine, doğayı dört türe ayırır. Bunlar yaratan ve yaratılmayan, yaratılan ve yaratan, yaratılan ve yaratmayan, ne yaratan ne de yaratılan doğadır. Bütün varlık Tanrı'dan çıkar ve yine O'na döner. Eriugena'nın kader üzerine yazdığı risale kınandı. Periphyseon da 1225'te Papa III. Honorius tarafından mahkûm edildi.

Eriugena, Yunan Kilise Babaları'nın ve Yeni Platoncu düşüncenin Latin dünyasına aktarılmasında belirleyici bir rol oynadı. Kütüphanedeki “Doğanın Bölünmesi: Dört Tür Üzerine”, sistemin temelini oluşturan dörtlü ayrımı sunar. “Karşıtların Birliği: Bilinmeyerek Bilinen Tanrı” ise Tanrı'nın her türlü tanımı aştığını ve ancak bilinmezlik yoluyla yaklaşılabileceğini savunan negatif teolojisini okumanıza imkân verir.