İbn Rüşd

Ebü'l-Velîd Muhammed b. Ahmed İbn Rüşd, 1126'da Kurtuba'da köklü bir kadı ailesinde doğdu. Fıkıh, tıp ve felsefe öğrendi. İbn Tufeyl aracılığıyla Muvahhid halifesi Ebû Ya'kūb Yûsuf ile tanıştı ve halifenin isteği üzerine Aristoteles'i şerh etmeye başladı. İşbiliye ve Kurtuba'da kadılık yaptı, saray hekimi oldu. Hayatının sonlarında kısa bir süre gözden düştü ve 1198'de Merakeş'te öldü.

İbn Rüşd, Aristoteles'in eserleri üzerine kısa, orta ve büyük olmak üzere farklı düzeylerde şerhler yazdı. Tehâfütü't-Tehâfüt adlı eserinde Gazâlî'nin filozoflara yönelttiği eleştirileri tek tek ele alarak cevapladı. Faslü'l-makāl'de ise felsefeyle uğraşmanın dinen meşru, hatta ehli için gerekli olduğunu savundu. Hukuk alanındaki Bidâyetü'l-müctehid ve tıp alanındaki el-Külliyyât da önemli eserleridir.

Şerhlerinin Latinceye çevrilmesiyle İbn Rüşd, Orta Çağ Avrupa üniversitelerinde Aristoteles okumasını biçimlendirdi ve adı Latin İbn Rüşdçülüğü denilen akımla anıldı. Kütüphanedeki "Faslü'l-Makāl: Felsefe ile Din Arasındaki Bağ" akıl ile vahyin aynı hakikate çıktığı düşüncesini sunar. "Ezelî İlkenin Fiili: Tutarsızlığın Tutarsızlığı'ndan" ise ilk ilkenin evrenle ilişkisini ve yaratma tartışmasını Gazâlî'ye verdiği cevap üzerinden okuma imkânı tanır.