Ebû Nasr es-Serrâc

Ebû Nasr Abdullah b. Ali es-Serrâc, Horasan'daki Tûs şehrindendir ve 988 yılında burada vefat etti. Irak, Suriye ve Mısır gibi bölgelere yolculuklar yaparak dönemin sûfîleriyle görüştü, onların sözlerini ve hâllerini derledi. Kaynaklarda zühdü ve ilmiyle tanınan bir şahsiyet olarak anılır.

Günümüze ulaşan başlıca eseri Kitâbü'l-Luma' fi't-tasavvuf, tasavvufun temel kaynak kitaplarından biri kabul edilir. Serrâc bu eserde sûfî yolunu Kur'an ve sünnetle uyumlu bir ilim olarak tanıtır. Makamları ve hâlleri tek tek açıklar, sûfîlerin kullandığı terimleri tanımlar, ilk dönem sûfîlerinin sözlerinden geniş alıntılar yapar. Eserin önemli bir bölümü, dışarıdan bakıldığında yadırganabilecek sözleri ve davranışları açıklamaya ve yanlış anlamalara karşı savunmaya ayrılmıştır.

Serrâc'ın eseri, Kuşeyrî ve Hücvîrî gibi sonraki müelliflerin yararlandığı bir birikim oluşturdu ve erken dönem tasavvuf bilgisinin korunmasında önemli bir yer tuttu. Kütüphanedeki "Kitâbü'l-Luma': Sûfînin Ledünnî Marifeti" doğrudan Allah katından verilen bilgi anlayışını ele alır. "Sübhânî: Bâyezîd-i Bistâmî'nin Şathiyyâtı ve Onları Savunması" ise Bâyezîd'in coşku hâlinde söylediği sözlerin Cüneyd-i Bağdâdî'nin yorumlarıyla birlikte nasıl anlaşılması gerektiğini gösterir.