Şihâbüddin es-Sühreverdî

Şihâbüddin Yahyâ es-Sühreverdî, kuzeybatı İran'daki Sühreverd kasabasında doğdu. Merâga ve İsfahan'da felsefe ve kelam öğrendi, ardından Anadolu ve Suriye'de dolaştı. Halep'te Selâhaddîn Eyyûbî'nin oğlu Melik Zâhir'in yakın çevresine girdi. Görüşleri nedeniyle suçlanarak 1191'de Halep'te idam edildi. Bu nedenle kaynaklarda Şeyh-i Maktûl diye de anılır.

Sühreverdî'nin temel eseri Hikmetü'l-İşrâk'tır. Bu eserde varlığı ışık ile karanlığın dereceleri üzerinden açıklar. Her şeyin kaynağı Nûru'l-Envâr, yani Nurların Nuru'dur ve bütün varlıklar bu kaynaktan taşan ışığın mertebeleridir. Bilgiyi yalnızca akıl yürütmeyle değil, ruhun doğrudan müşahedesiyle elde edilen bir aydınlanma olarak görür. Heyâkilü'n-Nûr ve Elvâh-ı İmâdiyye gibi kısa risaleleri ile Garip Gurbet Kıssası gibi sembolik hikâyeleri de bu düşünceyi işler. Eski İran bilgeliği ile Hermes ve Platon'u ortak bir hikmet zincirinin halkaları olarak görür.

İşrâk felsefesi, sonraki yüzyıllarda İran'da Molla Sadrâ gibi düşünürleri derinden etkiledi. Kütüphanedeki "Işık Tapınakları: Nurların Nuru ve Ruhun Aynası", Heyâkilü'n-Nûr adlı risalesinin Türkçesidir ve nur metafiziğine kısa bir giriş sunar. "Nûrun Mertebeleri: Ruhun İlâhî Emirden Taşması" ise ruhun kökeni ve ışığın basamakları üzerine düşüncesini tanımanızı sağlar.