Paulus Alexandrinus'un kendi Eisagogika'sının bağımsız bir İngilizce çevirisi kütüphanede bulunmadığından, onun Astrolojiye Giriş metninin doğrudan beslendiği ana kaynağa, Ptolemaios'un Tetrabiblos'una yöneldik. Batı astrolojisinin temel taşı sayılan bu eserin Birinci Kitabından, gezegenlerin tabiatını ve etkin güçlerini anlatan bölüm, Helenistik astrolojinin doktrinini en saf haliyle önümüze serer. Ptolemaios burada her gök cismini kuru, nemli, sıcak ve soğuk nitelikleri üzerinden okur; Güneş ile Ay'dan başlayarak beş gezegenin mizacını, tıpkı bir hekimin bedenlerin tabiatını sınıflandırması gibi düzenler.
Güneş'in etkin özünün ısıtmakta, daha az bir ölçüde de kurutmakta olduğu görülür. Bu nitelikler bize diğerlerinden daha aşikâr görünür; çünkü büyüklüğü ve mevsim değişimlerinin apaçıklığı bunu ele verir. Zira başımızın tam üstündeki noktaya ne kadar yaklaşırsa, bizi bu yönde o kadar etkiler. Ay'ın gücü ise başlıca nemlendirmekte yatar; bu, Yeryüzü'ne yakınlığından ve oradan yükselen nem buharlarından ötürü açıkça bellidir. Böylece etkisi bedenler üzerinde doğrudan iş görür, onları yumuşatır ve çözülmelerine yol açar; yine de Güneş'ten aldığı ışık sebebiyle ısıtma gücünden az da olsa pay alır.
Satürn yıldızının niteliği başlıca soğutmak, daha az bir ölçüde de kurutmaktır. Bunun sebebi apaçıktır: Hem Güneş'in sıcaklığından hem de Yeryüzü'nün nemli buharlarından en uzak olan odur. Jüpiter yıldızının ise iyi dengelenmiş bir etkin gücü vardır. Devinimi Satürn'ün soğutucu etkisiyle Merih'in yakıcı etkisi arasında gerçekleştiğinden, hem ısıtır hem nemlendirir. Isıtma gücü daha baskın olduğundan, bereketli rüzgârların yaratıcısı olur. Merih yıldızının tabiatı ise başlıca kurutmak ve yakmaktır; bu da ateşi andıran rengine ve Güneş'e yakınlığına uygun düşer.
Jüpiter'in devinimi Satürn'ün soğutucu etkisiyle Merih'in yakıcı etkisi arasında gerçekleşir; böylece hem ısıtır hem nemlendirir.
Özgün metin (İngilizce)
Bu metin neden önemli
Ptolemaios (MS 2. yüzyıl, İskenderiye) Tetrabiblos'u astrolojiyi tıpkı astronomi gibi bir tabiat bilimi zeminine oturtmak için yazdı. Gezegenlerin dört temel nitelik (sıcak, soğuk, nemli, kuru) üzerinden okunması, sonraki bütün Helenistik ve İslam dünyası astrolojisinin çatısını kurdu. Paulus Alexandrinus'un dördüncü yüzyıldaki Astrolojiye Giriş metni de doğrudan bu doktrinel gelenekten doğar; bu yüzden burada seçilen pasaj, Paulus'un öğrencisine öğrettiği temeli aslî kaynağından gösterir. Buradaki Yunanca basım 1535 tarihlidir.
Yeni metinlerden ilk sen haberdar ol
Tam çeviriler, PDF'ler ve yeni eklenen kaynaklar hazırlandıkça e-postana düşsün.
- Kaynak eser
- Tetrabiblos syntaxis (Quadripartitum) — Claudius Ptolemy, Yunanca basım 1535, Birinci Kitap, "On the Power of the Planets"
- Neşir
- Yunanca basım 1535 (Source Library dijital metni, CC BY-SA 4.0)
- Konum
- Birinci Kitap, sayfa 27, "On the Power of the Planets" bölümü
- Çeviren
- Şira Nur Uysal
- Dijital nüsha
- Source Library
