Hermes Trismegistus'un Birinci Kitabı — Tam Çeviri

Ey oğlum, hem insanlık adına hem de Tanrı'ya duyulan bağlılık adına bu ilk kitabı yaz.

2. Çünkü var olan şeyleri bilmekten ve onları yaratana her şey için şükran duymaktan daha gerçek, daha adil bir din olamaz; ben de bunu yapmaktan asla vazgeçmeyeceğim.

3. Öyleyse insan hayatını iyi sürdürmek için ne yapmalı, ey Baba? Çünkü burada gerçek diye bir şey yok gibi görünüyor.

4. Dindar ve bağlı ol, ey oğlum; çünkü öyle olan kişi, en iyi ve en yüce filozoftur. Felsefe olmaksızın dindarlığın ve bağlılığın doruğuna ve kesinliğine asla ulaşılamaz.

5. Var olan şeyleri öğrenip inceleyen, onların nasıl düzenlenip yönetildiğini, kim tarafından, hangi sebeple ve hangi amaçla olduğunu öğrenen kişi, İşçi'ye iyi bir Baba'ya, mükemmel bir Dadı'ya ve sadık bir Kâhya'ya duyulduğu gibi şükran duyacaktır; şükreden kişi dindar olur, dindar olan da hem gerçeğin nerede olduğunu hem de ne olduğunu bilir; bunu öğrendikçe de gitgide daha dindar olur.

6. Çünkü ey oğlum, bedendeyken kendini aydınlatıp iyi ve gerçek olanı kavramaya yükselen bir ruh, asla tersine dönüp geri kayamaz. Zira o iyiye sonsuzca aşıktır ve bütün kötülükleri unutur; kendi Baba'sını ve Doğurganını tanıyıp bildikten sonra artık ondan sapamaz, uzaklaşamaz.

7. Ve ey oğlum, dinin ve bağlılığın sonu şu olsun: bir kez oraya vardığında, hem iyi yaşayacak hem de kutlu ölecek, çünkü ruhun nereye dönüp geri uçması gerektiğini bilmekten asla habersiz kalmayacak.

8. Çünkü ey oğlum, atalarımızın yürüdüğü ve yürüyerek sonunda iyiye ulaştığı yol yalnız budur, gerçeğe giden tek yoldur. Bu, saygıdeğer ve düz bir yoldur, ama bedendeki ruh için gitmesi zor ve güçtür.

9. Çünkü önce kendi özüne karşı savaşmalı, çok çekişme ve anlaşmazlıktan sonra bir tarafça yenilmelidir; zira çekişme birin ikiye karşı olmasıdır, biri kaçarken öbür ikisi onu tutup alıkoymaya çalışır.

10. Ama ikisinin zaferi bir değildir: biri İyi olana koşar, öbürü Kötü olana komşudur; İyi olan özgür kalmak ister, Kötü olan ise Kölelikten ve Esaretten hoşlanır.

11. Eğer iki taraf da yenilirse sakinleşir ve onu yönetici olarak kabul etmekten memnun olurlar; ama biri ikisi tarafından yenilirse, onlarca yönetilip burada var oluşuyla cezalandırılmaya götürülür.

12. İşte ey oğlum, oraya giden yolun Kılavuzu budur: çünkü sonundan önce Bedeni terk etmelisin, bu çekişme ve mücadeleli hayatta zaferi kazanmalısın; galip geldiğinde geri dönersin.

13. Ama şimdi, ey oğlum, var olan şeyleri Başlıklar halinde senin için sıralayacağım. Söylediğimi anla, işittiğini hatırla.

Başlıklar (14-88)

Burada Hermes, oğluna var olan şeylerin doğasını kısa, birbirini izleyen özdeyişler halinde özetler:

14. Var olan her şey hareket eder; yalnız var olmayan hareketsizdir. 15. Her cisim değişkendir. 16. Her cisim çözülebilir değildir.

17. Bazı cisimler çözülebilirdir. 18. Her canlı ölümlü değildir. 19. Her canlı da ölümsüz değildir.

20. Çözülebilen aynı zamanda yozlaşabilir olandır. 21. Her zaman kalıcı olan değişmezdir. 22. Değişmez olan ebedidir.

23. Her zaman yaratılan, her zaman yozlaşır. 24. Yalnız bir kez yaratılan asla yozlaşmaz, başka bir şeye de dönüşmez. 25. Önce Tanrı; sonra Evren; sonra İnsan.

26. Evren İnsan içindir; İnsan Tanrı içindir. 27. Ruhun duyusal olan kısmı ölümlüdür, akli olan kısmı ölümsüzdür. 28. Her Öz ölümsüzdür.

29. Her Öz değişmezdir. 30. Var olan her şey ikilidir. 31. Var olan hiçbir şey durağan değildir.

32. Her şey bir ruh tarafından hareket ettirilmez, ama var olan her şey bir ruh tarafından hareket ettirilir. 33. Acı çeken her şey duyarlıdır; duyarlı olan her şey acı çeker. 34. Hüzünlenen her şey aynı zamanda sevinir de; bu, ölümlü bir canlıya özgüdür.

35. Sevinen her şey hüzünlenmez; bu da ebedi bir varlığa özgüdür. 36. Her cisim hasta olmaz; hasta olan her cisim çözülebilirdir. 37. Akıl Tanrı'dadır.

38. Akıl yürütme (tartışma, söylem) İnsan'dadır. 39. Us, Akıl'dadır. 40. Akıl acıdan azadedir.

41. Bedende hiçbir şey gerçek değildir. 42. Cisimsiz olan her şey Yalandan azadedir. 43. Yaratılmış olan her şey yozlaşabilirdir.

44. Yeryüzünde hiçbir iyi yoktur; Gökte hiçbir kötü yoktur. 45. Tanrı iyidir; İnsan kötüdür. 46. İyi, kendiliğinden ve isteyerek olandır.

47. Kötü, istem dışı ve zorla olandır. 48. Tanrılar iyi şeyleri, iyi şeyler oldukları için seçerler. 49. Zaman ilahi bir şeydir.

50. Yasa insanidir. 51. Kötülük dünyanın besinidir. 52. Zaman İnsan'ın yozlaşmasıdır.

53. Gökte olan her şey değişmezdir. 54. Yeryüzünde olan her şey değişkendir. 55. Gökte hiçbir şey köle değildir; yeryüzünde hiçbir şey özgür değildir.

56. Gökte bilinmeyen yoktur; yeryüzünde bilinen yoktur. 57. Yeryüzündeki şeyler göktekilerle iletişim kurmaz. 58. Göktekilerin hepsi kusursuzdur; yeryüzündekilerin hepsi eleştiriye açıktır.

59. Ölümsüz olan ölümlü değildir; ölümlü olan ölümsüz değildir. 60. Ekilen her zaman doğurulmuş olmaz; ama doğurulan her zaman ekilir. 61. Çözülebilir bir Bedenin iki zamanı vardır: biri üremeye ekilişten, öbürü üremeden ölüme kadar.

62. Ebedi bir Bedenin zamanı yalnızca Üremeden itibarendir. 63. Çözülebilir Bedenler artar ve azalır. 64. Çözülebilir madde karşıtlarına, yani Yozlaşma ve Üremeye dönüşür; Ebedi madde ise kendine ve kendi benzerine.

65. İnsan'ın Üremesi Yozlaşmadır; İnsan'ın Yozlaşması Üremenin başlangıcıdır. 66. Başkasını doğuran ya da üreten şey, kendisi de başkası tarafından doğurulmuş ya da üretilmiştir. 67. Var olan şeylerin bazıları Bedenlerdedir, bazıları kendi İdealarındadır.

68. İşleyişe ya da eyleme ait olan her şey bir bedendedir. 69. Ölümsüz olan, ölümlü olandan pay almaz. 70. Ölümlü olan ölümsüz bir Bedene giremez; ama ölümsüz olan ölümlü olana girer.

71. İşleyişler ve Eylemler yukarı doğru taşınmaz, aşağı doğru iner. 72. Yeryüzündekiler Göktekilere hiçbir fayda sağlamaz; ama Göktekilerin hepsi yeryüzündekilere fayda ve yarar sağlar. 73. Gök, ebedi Bedenlerin uygun bir kabıdır; Yeryüzü ise yozlaşabilir Bedenlerin.

74. Yeryüzü hayvanidir; Gök akıllı ve mantıklıdır. 75. Göktekiler ona tabidir ve onun altında yer alır, ama yeryüzündekiler onun üzerinde yer alır. 76. Gök ilk unsurdur.

77. Kader (Providence) ilahi düzendir. 78. Zorunluluk, Kaderin Hizmetkârıdır. 79. Talih, düzensiz olanın taşıyıcısı ya da etkisidir; işleyişin puta benzer, yanıltıcı bir Hayali ya da kanısı.

80. Tanrı nedir? Değişmez, bozulmaz İyi. 81. İnsan nedir? Değişebilir bir kötülük. 82. Bu Başlıkları tam olarak hatırlarsan, sana daha çok sözle ayrıntılı olarak anlattıklarımı unutamazsın; çünkü bunlar onların özeti ya da kısaltmasıdır.

83. Kalabalıkla ya da sıradan halkla her türlü sohbetten kaçın; çünkü seni kıskançlığa maruz bırakmak istemem, çoğunluğa gülünç görünmeni de istemem. 84. Çünkü benzer her zaman benzerini kendine çeker, ama benzemeyen benzemeyenle asla uyuşmaz. Böyle söylemlerin çok az dinleyicisi vardır, belki de hiç olmayacaktır; ama onların kendilerine özgü bir şeyleri vardır. 85. Bunlar kötü insanları kendi kötülüklerine karşı daha da bilerler; bu yüzden kalabalıktan kaçınmak, söylenenlerin erdemini ve gücünü anlamadıkları için onlardan sakınmak gerekir.

86. Ne demek istiyorsun, ey Baba? 87. Şunu, ey oğlum: İnsan denen canlıların bütün doğası ve bileşimi, Kötülüğe çok yatkındır, onunla âdeta beslenmiş gibi tanışıktır ve bu yüzden ondan zevk alır. Şimdi bu yaratık, dünyanın bir zamanlar yaratıldığını ve her şeyin Kader ya da Zorunluluk, Yazgı ya da Alınyazısı'na göre olup bittiğini, bunların her şeye hükmettiğini öğrenip bilirse, kendi kendinden daha da kötüleşip bütün bunları, yaratılmış oldukları için küçümsemez mi? Ve kötülüğün nedenini Yazgı'ya ya da Alınyazısı'na yüklerse, hiçbir kötü işten asla vazgeçmez. 88. Bu yüzden böyle insanlara dikkatle bakmalıyız; çünkü cehalet içinde oldukları için, gizli ve saklı tutulan şeyden korktukları ölçüde daha az kötü olabilirler.

İlk Kitabın Sonu.