Anaksimenes

Anaksimenes, Thales ve Anaksimandros ile birlikte Miletos okulu olarak anılan ilk Yunan doğa filozoflarındandır. MÖ altıncı yüzyılda yaşamış, geleneğe göre Anaksimandros'un öğrencisi ya da yol arkadaşı olmuştur. Yazdığı eserden günümüze yalnızca çok kısa bir fragman kalmıştır ve düşüncesi büyük ölçüde Aristoteles, Theophrastos ve sonraki doksografların aktarımlarından bilinir.

Anaksimandros'un belirsiz ve sınırsız ilkesi apeiron yerine Anaksimenes evrenin kaynağını havada bulur. Hava seyreldiğinde ateşe, yoğunlaştığında sırasıyla rüzgâra, buluta, suya, toprağa ve taşa dönüşür. Böylece nitelik farklarını tek bir maddenin nicel değişimiyle açıklamaya çalışır. Nefes ile evreni kuşatan hava arasında kurduğu benzerlik, ruh ile kozmos arasındaki bağa dair erken bir sezgi olarak okunur.

Anaksimenes: Hava ve İlk İlke başlıklı bölüm, Arthur Fairbanks'in 1898 tarihli ilk Yunan filozofları derlemesine dayanır. Filozofun tek fragmanını ve onu çevreleyen doksografik tanıklıkları bir arada sunarak ilk ilke arayışının erken bir aşamasını doğrudan kaynaklardan izleme imkânı verir.