Tapınakçıların Yargılanması: Papalık Arşivinden Dava Tutanakları

Papa V. Clement'in Tapınakçı Davası Üzerine Resmî Bildirisi

...bunca ve böylesine yaygın feryatlara kulak vermeyi uygun görmedik. Ama sonunda, kamuoyunun dedikodusu ve adı geçen Kral'ın, dahası dük, kont ve baronların ve öteki soyluların, ayrıca ruhban sınıfının ve Fransa Krallığı halkının, gerek bizzat gerek vekilleri ve temsilcileri aracılığıyla huzurumuza gelerek — üzülerek bildiriyoruz ki — kulağımıza ulaştırdığı ısrarlı bildirimler üzerine; adı geçen Tarikat'ın Üstadı, Preceptorları ve öteki Kardeşlerinin, hatta Tarikat'ın kendisinin, önceden belirtilen ve daha başka birçok suça bulaştığı; bunun, Üstad'ın ve pek çok Preceptor ile Kardeş'in çok sayıda itirafı, tanıklığı ve ifadesiyle — bunlar birçok Prelat'ın ve Fransa Krallığı'ndaki sapkınlık müfettişinin huzurunda alınmış, tutanağa geçirilmiş ve bize ve kardeşlerimize gösterilmiş olup bir ölçüde kanıtlanmış görünüyordu — doğrulanmış olduğu; ve bahsedilen söylenti ile feryadın gerek Tarikat'ın kendisine gerek onun tek tek üyelerine karşı öylesine büyümüş ve yükselmiş olduğu ki, bunun ağır bir skandal olmaksızın görmezden gelinemeyeceği ve yakın bir tehlike olmaksızın katlanılamayacağı bildirilmişti: Biz, yeryüzünde — layık olmasak da — O'nun izinde yürüyen kişi olarak, önceden belirtilen konularda soruşturma yapmaya karar verdik ve adı geçen Tarikat'ın itibarlı pek çok Preceptor'unu, papazını, şövalyesini ve öteki Kardeşini huzurumuza getirttik; onlardan, bu konularda bize saf ve eksiksiz gerçeği söyleyecekleri yeminini aldıktan sonra, kardeşlerimizden pek çoğunun bize yardımıyla, yetmiş iki kişiye varan sayıda onları özenle sorguya çektik; itiraflarını resmî bir belgeye geçirttik.

Bu itiraflar, gerek Üstad'ın ve adı geçen kardeşlerimizin huzurunda gerek daha sonra, birkaç günlük bir aranın ardından, açık konsistoryumda onlara okundu ve her birine kendi dilinde açıklandı; onlar da bu itiraflarda ısrar ederek, okunduğu şekliyle açıkça ve gönüllü olarak onayladılar. Bunun ardından, Üstad ve Tarikat'ın başlıca Preceptorlarını bizzat sorgulamak isteyerek, denizaşırı topraklardaki, Normandiya, Akitanya ve Poitou'daki Üstad'ı ve Preceptor'ları huzurumuza, o sırada bulunduğumuz Poitiers'e getirtmelerini emrettik.

Ama bunlardan bazıları o sırada öylesine hastaydı ki ata binemiyor, hiçbir şekilde huzurumuza getirilemiyorlardı; biz de bu konudaki gerçeği bilmek, Fransa Krallığı'ndaki sapkınlık müfettişinin önünde, bazı noterlerin ve pek çok saygın kişinin huzurunda yaptıkları söylenen itiraf ve ifadelerin doğru olup olmadığını öğrenmek isteyerek — bunlar müfettiş tarafından bize ve kardeşlerimize resmî olarak sunulup gösterilmişti — sevgili oğullarımız, Kardinal Bernardo (Aziz Nereus ve Achilleus başpapazı), Stephano (Aziz Cyriacus in Thermis başpapazı) ve Landulpho (Aziz Angelus baş diyakozu) diyakozlarına — sağduyularına ve sadakatlerine kesin güven duyduğumuz kişilere — görev verdik: adı geçen Üstad ve Preceptor'larla birlikte, hem bu kişiler ve Tarikat'ın öteki fertleri hakkında genel olarak, hem de Tarikat'ın kendisi hakkında, bu konularda özenle gerçeği araştırmalarını; bulduklarını bize bildirmelerini; itiraf ve ifadelerini resmî yazıya geçirip Elçilik makamımıza sunmalarını buyurduk.

Sorgu ve af sahnesi

Adı geçen Kardinaller bizzat Üstad ve Preceptor'ların yanına giderek gelişlerinin sebebini onlara açıkladılar. Ve gerek bu kişilerin şahısları gerek Fransa Krallığı'nda bulunan öteki Tapınakçıların malları elimizde olduğundan, hiç kimseden korkmaksızın, bu konularda tam ve saf gerçeği Kardinallere söylemelerini Apostolik yetkiyle buyurdular. Fransa, denizaşırı topraklar, Normandiya, Akitanya ve Poitou Üstad'ı ve Preceptor'ları, bu üç Kardinal'in huzurunda, dört resmî noterin ve pek çok saygın kişinin önünde, Tanrı'nın kutsal İncilleri'ne bizzat el basarak, bu konularda tam ve saf gerçeği söyleyecekleri yeminini ettikten sonra, tek tek, hiçbir baskı ve korku olmaksızın, özgürce ve gönüllü olarak ifade verip itiraf ettiler: Tarikat'a kabul edildiklerinde diğer şeylerin yanı sıra Mesih'i inkâr ettiklerini ve haça tükürdüklerini; kimileri ise kendilerinin de aynı biçimde — yani Mesih'i inkâr ettirip haça tükürterek — pek çok Kardeş'i tarikata kabul ettiğini itiraf etti. Bazıları bundan başka öylesine korkunç ve onur kırıcı şeyler itiraf etti ki, onların utancını esirgemek adına burada susmayı tercih ediyoruz. Ayrıca, daha önce sapkınlık müfettişinin huzurunda yaptıkları itiraf ve ifadelerin doğru olduğunu söyleyip yeniden onayladılar. Üstad'ın ve Preceptor'ların bu itiraf ve ifadeleri dört resmî noter tarafından tutanağa geçirildi...

...Üstad'ın ve Preceptorların huzurunda ve bazı başka saygın kişilerin önünde; ardından, birkaç günlük aranın ardından, adı geçen Kardinallerin buyruğu ve huzurunda, bu tutanaklar kendilerine yeniden okundu ve herkese kendi dilinde açıklandı; okunduğu şekliyle bunları açıkça ve gönüllü olarak onayladılar. Bu türden itiraf ve ifadelerin ardından, Kardinaller, bunların sebep olduğu aforozdan kurtulmalarını, diz çöküp ellerini kavuşturarak, alçakgönüllülükle ve gözyaşları içinde talep ettiler. Kilise, geri dönene kapısını kapatmadığından, Kardinaller de — Üstad ve Preceptorlar sapkınlıklarından açıkça vazgeçtikten sonra — Kilise'nin usulüne uygun olarak, bizim yetkimizle kendilerine af bağışladılar. Ardından huzurumuza dönerek, adı geçen Üstad ve Preceptorların itiraf ve ifadelerini, sözü edildiği gibi resmî yazıya geçirilmiş olarak bize sundular ve kendileriyle yaptıkları görüşmeyi bize aktardılar.

Bu itiraflardan, ifadelerden ve raporlardan, sözü edilen Üstad'ın ve Kardeşlerin — kimi daha ağır, kimi daha hafif olmak üzere — önceden belirtilen konularda ciddi biçimde suç işlediklerini tespit ettik. Ne var ki bu Tarikat'ın yayıldığı ve Kardeşlerinin yaşadığı dünyanın her yerinde bizzat soruşturma yapamayacağımızdan, tedbirli tutumlarına özel güven duyduğumuz sizlere, kardeşlerimizin öğüdüyle, Apostolik yazılarımızla şu görevi veriyoruz: Sens şehri piskoposluğuna ve eyaletine bizzat gidesiniz...

Yaygınlaştırılan soruşturma

...ve gerekli gördüğünüz yerlerde herkese açık bir çağrı ilanıyla, çağrılması gerekenleri çağırasınız; size Bulla'mız ekinde gönderdiğimiz maddeler üzerine ve tedbirli takdirinizin uygun göreceği başka konular üzerine, bu yetkimizle adı geçen Tarikat'a karşı özenle soruşturma yapasınız; önceki konularda bulduğunuz gerçeği sadakatle resmî yazıya geçirip mühürlerinizle huzurumuza ulaştırasınız ya da göndertesiniz. Sizin tarafınızdan sorgulanmak, uyarılmak ya da çağrılmak üzere gerekli görülen tanıklar, sözü edilen maddeler üzerine sizin huzurunuzda gerçeğe tanıklık etmekten rica, rüşvet, iltimas, korku, kin ya da sevgi yüzünden kaçınırlarsa; adı geçen Kardeşlerin destekçileri, sığınak sağlayanları ve savunucuları sizin çağrınıza uyup huzurunuza gelmezlerse; ayrıca sizin soruşturmanızı, doğrudan ya da dolaylı, açık ya da gizli biçimde, kendileri ya da başkaları eliyle herhangi bir şekilde engellemeye kalkışanlar olursa — gerekirse dünyevi kuvvetin yardımına da başvurarak — bunları kilise yaptırımıyla, itirazlarını bir yana bırakarak cezalandırasınız. Eğer hepiniz bu işlerin yürütülmesinde hazır bulunamazsanız, yedi, altı, beş, dört ya da üç kişi — daha önce belirtilen Prelatlardan en az ikisi, ötekilerden de en az biri katılmak kaydıyla — yine de bu işleri yürütsün. Poitiers'te verilmiştir, Ağustos'un 11. İdus'unda, papalığımızın üçüncü yılında.

Sekiz ek papalık fermanı

Bunun üzerine komisyon üyeleri sekiz başka papalık fermanı daha sundular; bunların içeriği yukarıdakiyle büyük ölçüde örtüşüyordu, yalnız yukarıdaki fermanda Sens eyaletine yapılan atıf, bu belgelerde ayrı ayrı Reims, Rouen, Tours, Lyon, Bordeaux, Bourges, Narbonne ve Auch eyaletlerine yöneltilmişti.

Ayrıca şu iki papalık patenti daha gösterilip okundu: Birincisinde Papa Clement, komisyona ve piskoposlara, Tapınakçıların tutulduğu her yerde — başka yerden getirilmiş olsalar bile — soruşturma yapma ve delil toplama yetkisini, buna aykırı düşebilecek her türlü önceki Apostolik yazıya rağmen, tam yetkiyle tanıdığını bildiriyordu (Avignon, papalığın dördüncü yılı). İkincisinde ise, işin hızla sonuçlanması için benzer bir yetkinin yenilendiği belirtiliyordu.

Bu metin neden önemli

Bu metin, Tapınakçı davasını söylentilerden değil birincil belgelerden okumanın kapısıdır. İşkence gölgesinde alınan itiraflar ile suçlama maddelerinin kalıplaşmış dili yan yana konduğunda, davanın hukuki bir soruşturmadan çok siyasi bir tasfiye olduğu belgelerin kendisinden görünür hâle gelir. Bu kaynak Gizli Cemiyetler rehberine bakın.