Metodoloji

Çeviri Yöntemi: Kaynaklar, Süreç ve Kalite

Bu çeviriler hangi nüshalardan, nasıl bir süreçle yapılıyor? Kaynak seçiminden kalite kontrolüne, lisanstan düzeltme talebine kadar tüm süreç aşağıda özetleniyor.

Kaynak seçimi

Çevirilerin büyük çoğunluğu Source Library (sourcelibrary.org) arşivindeki dijitalleştirilmiş nüshalardan yapılır; bu arşiv, kamu malı akademik neşirleri tarayıp hem özgün sayfa görsellerini hem de bir ön İngilizce çeviriyi sunar.

Bazı durumlarda (Source Library'nin ilgili kaynağı barındırmaması, sayfa görsellerinin tekrarlanan ya da bozuk kareler içermesi gibi) Internet Archive veya Google Books'taki taramalar kullanılır. Bu durumlarda kaynağın kamu malı (public domain) statüsü doğrulanır ve künyede açıkça belirtilir; her sayfanın altındaki Künye kutusunda hangi arşivden alındığı ve lisansı görülebilir.

Çeviri süreci

İki yöntem birlikte kullanılır. Çoğu metin, Source Library'nin İngilizce ön çevirisi esas alınarak Türkçeye kazandırılır; bu durumlarda künyede kaynağın İngilizce aracılığıyla çevrildiği belirtilir.

Bazı metinlerde (özellikle Source Library'nin günlük erişim kotasının yetersiz kaldığı ya da özgün dilin doğrudan okunmasının daha sadık bir sonuç verdiği durumlarda) özgün sayfa görselleri doğrudan okunarak, ara bir İngilizce çeviri katmanı olmadan Türkçeye çevrilir. Her iki yöntemde de üslup, dönem diline saygılı ama günümüz okuru için akıcı bir Türkçe hedefler.

Kalite ve sadakat

Çeviride hiçbir cümle atlanmaz, özetlenmez ya da kısaltılmaz; dipnot ve sayfa numarası gibi teknik unsurlar temizlenir ama içerik olduğu gibi aktarılır.

Eserin orijinal bölüm yapısı korunur; gerektiğinde başlıklar (ör. bir yasal belgenin bölümleri) çevirmen tarafından metnin akışına sadık kalınarak eklenir. Metnin uzunluğu, özgün metnin kelime sayısıyla karşılaştırılarak orantı kontrolünden geçirilir.

Lisans ve atıf

Bütün çeviriler CC BY-SA 4.0 lisansıyla paylaşılır: serbestçe kullanabilir, paylaşabilir ve uyarlayabilirsiniz; tek şart kaynak göstermek ve türev eseri aynı lisansla paylaşmaktır. Ayrıntılar için Kullanım & Lisans sayfasına bakabilirsiniz.

Her çeviri sayfasının künye kutusunun altında, doğrudan kopyalayabileceğiniz hazır bir atıf metni bulunur.

Düzeltme ve geri bildirim

Bir çeviride hata, eksik ya da iyileştirilebilecek bir nokta fark ederseniz bildirmeniz değerlidir. Sayfadaki "Çeviren" bağlantısından Şira Nur Uysal'a ulaşabilirsiniz.

İlgili sayfalar: Hakkında · Kullanım & Lisans

Bülten

Yeni metinlerden ilk sen haberdar ol

Tam çeviriler, PDF'ler ve yeni eklenen kaynaklar hazırlandıkça e-postana düşsün.

← Kütüphaneye dön